پنج روش ساده برای نگهداری اتورفرکتومتر
جولای 3, 2026راهنمای کامل استفاده از دستگاه اولتراسوند A-Scan در چشمپزشکی (مقایسه سونومد و نایدک)
بیومتری A-Scan یکی از پرکاربردترین روشهای اندازهگیری طول محوری چشم (Axial Length) پیش از جراحی کاتاراکت است که نقش کلیدی در محاسبه دقیق قدرت لنز داخل چشم (IOL Power) دارد. دو دستگاه رایج در این حوزه، A-scan سونومد (Sonomed) و نایدک (Nidek) هستند که اصول کاری مشابه دارند اما در رابط کاربری تفاوتهایی نشان میدهند.
بیومتری A-Scan چیست و چرا اهمیت دارد؟
دستگاه A-scan با ارسال امواج اولتراسوند از طریق قرنیه و دریافت بازتاب آن از ساختارهای داخلی چشم (سطح قدامی و خلفی عدسی، رتینا و اسکلرا)، طول محوری چشم را با دقت میلیمتر اندازهگیری میکند. این عدد به همراه توان قرنیه (K-reading) در فرمولهایی مثل SRK/T، Holladay و Hoffer Q برای محاسبه قدرت لنز داخل چشمی استفاده میشود. دقت این اندازهگیری مستقیماً روی نتیجه بینایی بیمار پس از جراحی کاتاراکت تأثیر دارد.
دو روش اصلی اندازهگیری طول محوری چشم: تماسی و ایمرشن
روش تماسی (Contact/Applanation): پروب مستقیماً روی قرنیه قرار میگیرد و سریعتر انجام میشود.
روش ایمرشن (Immersion): پروب داخل یک کاپ پر از محلول نرمال سالین قرار میگیرد و تماسی با قرنیه ندارد.
هر دو دستگاه سونومد و نایدک از هر دو روش پشتیبانی میکنند، اما اکثر مراکز به دلیل سرعت، از روش تماسی برای کار روزمره استفاده میکنند.
نکات مهم پیش از شروع اندازهگیری طول محوری چشم
- کالیبراسیون دستگاه را طبق دستورالعمل کارخانه (معمولاً بهصورت روزانه) انجام دهید.
- نظیم سرعت صوت (Velocity) متناسب با وضعیت چشم بیمار الزامی است:
– چشم فاکیک (عدسی طبیعی)
– چشم آفاکیک (بدون لنز)
– چشم سودوفاکیک (لنز داخل چشمی) – تنظیم بر اساس جنس IOL (PMMA، سیلیکون یا اکریلیک)
- از بیمار بخواهید به یک نقطه ثابت نگاه کند و پلکها را باز نگه دارد.
- در روش تماسی، از قطره بیحس کننده موضعی چند دقیقه پیش از تست ( Topical Anesthetic) استفاده کنید.
- پروب را با زاویه عمود بر قرنیه و با فشار ملایم قرار دهید.
مراحل انجام اندازهگیری با A-scan
مرحله ۱:روش اندازهگیری (تماسی یا ایمرشن) را انتخاب کنید.
مرحله ۲:حالت چشم (فاکیک، آفاکیک، سودوفاکیک) را تنظیم کنید.
مرحله ۳:سرعت صوت (Velocity) مناسب را انتخاب کنید.
مرحله ۴: پروب را روی چشم بیمار قرار دهید و منتظر نمایش سیگنالهای اکو روی صفحه باشید.
مرحله ۵:پس از ظهور اسپایکهای واضح (قرنیه، عدسی، رتینا و اسکلرا)، اندازهگیری را ثبت کنید. مطمئن شوید اسپایک رتینا بلندتر از سایر اسپایکها باشد.
مرحله ۶: تکرار اندازهگیری – حداقل ۵ تا ۱۰ بار اندازهگیری را تکرار کنید تا انحراف معیار (Standard Deviation) به زیر ۰.۱۲ میلیمتر برسد. دستگاه بهطور خودکار میانگین را محاسبه میکند.
مرحله ۷:ثبت نهایی طول محوری (Axial Length) – عدد نهایی را ذخیره کرده و برای محاسبه قدرت IOL به بخش بیومتری/فرمول منتقل کنید.
